Zarządzanie strategiczne

Sytuacja współczesnych przedsiębiorstw jest wyjątkowa, ponieważ w pewien sposób funkcjonują one na granicy dwóch porządków. Do niedawna otoczenie przedsiębiorstw charakteryzowało się stabilnością. Decyzje mogły być podejmowane na podstawie poprzednich doświadczeń, ponieważ rzeczywistość właściwa dla danego momentu różniła się niewiele od tej, która miała miejsce ostatnim razem. Jednakże, współcześnie otoczenie jest niestabilne, skomplikowane i niepewne. W takich warunkach dokonywanie strategicznych wyborów nie jest już takie proste i bezpieczne. Ciągła zmiana otoczenia wymaga dynamicznego dostosowywania zasobów i własnych umiejętności.Słownik Języka Polskiego PWN definiuje strategię na dwa sposoby:

  1. „Dział sztuki wojennej obejmujący przygotowanie i prowadzenie wojny oraz poszczególnych jej kampanii i bitew”,
  2. „Przemyślany plan działań w jakiejś dziedzinie”.

Oczywiście w świetle omawianej tematyki większe zastosowanie znajdzie druga definicja, jednak w żaden sposób nie wyczerpuje ona złożoności problemu. Istnieje wiele bardziej szczegółowych definicji strategii, jednak bezzasadne byłoby przytaczanie ich wszystkich. Jako przykład można jednak przytoczyć definicję zaproponowaną przez prof. Marię Romanowską:

„Strategia to dynamiczny proces pokonywania trudności, jakie przedsiębiorstwo napotyka na drodze swojego rozwoju. Celem strategii jest utrzymanie potencjału rozwojowego i konkurencyjnego przedsiębiorstwa w długiej perspektywie czasu.”

Samo zarządzanie strategiczne należy rozumieć jako czynność pozwalającą organizacji ustalać jej długoterminowe cele, dokonywać oceny jej efektywności oraz wdrażać wcześniej sformułowane plany. Aby zarządzanie strategiczne było skuteczne, musi ono tworzyć metody realizacji strategii, przynoszące efekty w obecnie panujących warunkach. Jednym z głównych czynników warunkujących sukces współczesnego przedsiębiorstwa jest skuteczne realizowanie strategii. Coraz więcej jest czynników, które ten sukces warunkują, dlatego stosowane strategie muszą być coraz bardziej profesjonalne
i złożone.

Formułowanie strategii należy rozpocząć od wyboru obszaru działalności i zidentyfikowania zasobów, które będą potrzebne nie tylko do przetrwania, ale i do rozwoju, czyli docelowo, do osiągnięcia zamierzonej pozycji konkurencyjnej na rynku, bądź rynkach.

Budując strategię konieczne jest rozpoznanie wspomnianego już wcześniej, niepewnego i zmiennego otoczenia. Pozwoli to na zminimalizowanie niewiadomych dotyczących możliwości realizowania konkretnych celów. Należy doprowadzić do sytuacji, w której możliwe będzie podejmowanie racjonalnych decyzji.

10 zasad tworzenia dobrej strategii:

  1. Podstawą strategii powinny jasno sformułowane założenia, konkretna wizja,
  2. Strategia powinna brać pod uwagę zmiany zachodzące w otoczeniu, stanowić na nie reakcję, bądź te zmiany kształtować,
  3. Strategia powinna motywować do działania ale musi być też realistyczna (nie może zniechęcać),
  4. Przy formułowaniu strategii trzeba wziąć pod uwagę źródła poprzednich sukcesów przedsiębiorstwa, nie należy od nich zbyt daleko odchodzić,
  5. Strategia powinna być zgodna z wartościami uznawanymi przez kierownictwo firmy,
  6. Należy wziąć pod uwagę interesy wszystkich zainteresowanych,
  7. Strategia musi zakładać wzrost wartości przedsiębiorstwa,
  8. Tworząc strategię należy mierzyć w utworzenie stałej i stabilnej przewagi konkurencyjnej na rynku
  9. Strategia powinna być elastyczna, pozwalająca na dostosowywanie działań w zmieniający się otoczeniu,
  10. Trzeba pamiętać, że konkurencja będzie reagować na nasze działania i realizować włase strategię – nie można tego lekceważyć.