Zarządzanie organizacją

Słowo organizacja pochodzi od greckiego słowa organizo, oznaczającego tworzenie uporządkowanej, harmonijnej całości. Organizację tworzą współpracujący ze sobą podczas realizacji wyznaczonych celów ludzie.Wśród wielu różnych starających się scharakteryzować istotę zarządzania teorii, na szczególną uwagę zasługuje ta zaproponowana przez R. W. Griffina:

„Zarządzanie jest zestawem działań (…) skierowanych na zasoby organizacji (…) i wykonywanych z zamiarem osiągnięcia celów organizacji w sposób sprawny i skuteczny. Przy czym sprawny to wykorzystujący zasoby mądrze i bez zbędnego marnowania; skuteczny to działający z powodzeniem.”

Organizację można zaklasyfikować jako:

  • system otwarty – obiekt powiązany z otoczeniem zewnętrznym,
  • system adaptacyjny – dostosowujący się do zmiennego otoczenia,
  • złożony system społeczno-techniczny – zbiór elementów takich jak ludzie, jak również budynki i urządzenia techniczne.

Równie ciekawą definicję przedstawił P. F. Drucker:

„Zarządzanie dotyczy przede wszystkim ludzi. Jego celem jest takie współdziałanie wielu osób, które pozwala zneutralizować słabości i maksymalnie wykorzystać talenty i silne strony uczestników.”

To, że zarządzanie powinno być skuteczne jest sprawą oczywistą. Skuteczne w wypadku zarządzania oznacza takie, które zapewnia zysk właścicielom i dobrą pracę zatrudnionym. Według niektórych teorii skuteczne oznacza również, przynoszące korzyści dla otoczenia. Jednak podstawą skuteczności jest zagwarantowanie przetrwania firmy i utrzymania jej w dobrej kondycji finansowej.

Podstawowe zasady skutecznego zarządzania według P. Druckera:

  • zarządzanie dotyczy przede wszystkim ludzi,
  • zarządzanie jest głęboko osadzone w kulturze,
  • zarządzanie wymaga prostych i zrozumiałych wartości,
  • zarządzanie powinno doprowadzić do tego by organizacja była zdolna do uczenia się,
  • zarządzanie wymaga rozbudowanego systemu wskaźników, pozwalających stale i wszechstronnie monitorować, oceniać i poprawiać efektywność działań,
  • zarządzanie musi być jednoznacznie zorientowane na podstawowy i najważniejszy, ostateczny rezultat, jakim jest zadowolony klient.

Podstawowe zasady skutecznego zarządzania według T. J. Petersa i R. H. Wartermana:

  • Skłonność do działania (lepiej zrobić cokolwiek niż czekać z założonymi rękoma na wyniki kolejnych analiz),
  • Trzymanie się blisko klienta (poznawanie preferencji klienta),
  • Autonomia i przedsiębiorczość (koncern jako zbiór małych, zachęcanych do samodzielności
    i konkurencyjności, przedsiębiorstw),
  • Wydajność dzięki ludziom (uświadamianie pracowników o znaczeniu ich pracy i udziałach
    w korzyściach wynikających z sukcesu firmy),
  • Bezpośredni kontakt, motywacja przez wartość,
  • Trzymanie się swojej specjalności,
  • Prosta struktura,
  • Jednoczesna dyscyplina i swoboda.